Evolutie. Stel dat het waar is…

Klik op het omslag om het boek te bestellen

Congres over de theologische implicaties van evolutionaire schepping

Recent verscheen En de aarde bracht voort. Christelijk geloof en evolutie, een studie van Gijsbert van den Brink. Een belangwekkend boek, gezien de complexe thematiek en spannende vragen voor orthodoxe christenen. Is aanvaarding van de evolutietheorie wel te rijmen met orthodox-christelijke opvattingen over de Bijbel, God en mens, zonde en verlossing?

Steeds meer orthodoxe christenen aanvaarden evolutie als gegeven, zonder te kunnen uitleggen hoe dit zich verhoudt tot hun orthodoxe geloof. Anderen geloven niet langer in ‘de God van de Bijbel’ omdat ze niet inzien hoe orthodox-christelijke opvattingen zich laten rijmen met de stand van de wetenschap ten aanzien van het ontstaan van de wereld. Een derde groep christenen is het daarmee eens, maar kiest ervoor de wetenschappelijke stand van zaken ter discussie te stellen en vast te houden aan traditionele scheppingsvoorstellingen. Een vierde groep christenen weet niet hoe een verantwoord standpunt in te nemen bij gebrek aan informatie of normatief kader. Zij willen (orthodox-christelijke) wetenschappers serieus nemen, maar vinden het tegelijkertijd moeilijk om een vorm van creationisme definitief uit te sluiten en kunnen de theologische implicaties van aanvaarding van evolutionaire schepping niet overzien. Ze kiezen voor ‘oorsprongsagnosme’: Ik weet het niet en wat er ook waar zal blijken te zijn (evolutie en/of schepping) het tast mijn geloof in en vertrouwen op God niet aan.

Bijbels godsbeeld

Veelal onbevredigende posities die veel vragen onbeantwoord laten. Zo is het nog maar de vraag of doordenking van de kwestie werkelijk het godsvertrouwen ongemoeid laat. Neem bijvoorbeeld de principes van ‘natuurlijke selectie’ en ‘survival of the fittest’: staan die niet haaks op het godsbeeld dat de Bijbel presenteert? Is het ooit te verkroppen dat dezelfde God die de Vader is van Jezus Christus en zich presenteert als de God die het zwakke verkiest, deze wereld geschapen heeft op de manier van natuurlijke selectie waarin het recht van de sterkste geldt? Kunnen we van een afstandje Gods scheppingsdaad-via-evolutie bekijken en nog steeds zeggen: ‘het is (zeer) goed’? ‘Evolutie’ dreigt een zoveelste splijtzwam te worden onder orthodoxe christenen en heeft al velen vervreemd van het geloof. Ondertussen wordt het gesprek enorm bemoeilijkt door de complexiteit van de thematiek.

Stevige uitdagingen

Prof. dr. Gijsbert van den Brink

Gijsbert van den Brink heeft de consequenties van aanvaarding van evolutie of evolutionaire schepping voor een orthodoxe christelijke theologie jarenlang systematisch doordacht. In zijn boek En de aarde bracht voort. Christelijk geloof en evolutie doet hij verslag van zijn bevindingen. Op alle drie niveaus waarop volgens de gangbare wetenschap sprake is van evolutie – 1. geleidelijke ontwikkeling; 2. gemeenschappelijke afstamming; 3. natuurlijke selectie -, staat de theologie voor stevige uitdagingen. Wie is God? Wie is de mens? Hoe lezen we de Schrift? Was er een ‘historische Adam’, een historische zondeval en wat zijn de consequenties voor de heilsgeschiedenis? Hoe worden mensen eigenlijk verlost en waarvan? Van den Brink meent dat er op elke uitdaging een antwoord te geven is dat zich goed verdraagt met gereformeerde orthodoxie. Als hij gelijk heeft, hoeft niemand zich dus nog zorgen te maken of geloof in God, ook in orthodoxe en gereformeerde zin, nog wel mogelijk is gesteld dat evolutie onomstotelijk vast zou staan. Tegelijk maakt hij er geen geheim van, dat het ‘totaalplaatje’ er op onderdelen wel anders uit komt te zien wanneer we dat geloof in termen van het hedendaagse wereldbeeld uitdrukken.

De grote vraag

De grote vraag is natuurlijk of hij gelijk heeft. Van den Brink verdient veel respect voor zijn studie, maar ook een open en kritische weging, want er staat nogal wat op het spel. Zijn antwoorden op de gestelde vragen moeten zowel op hun geldigheid als op hun implicaties grondig worden bevraagd. Tijdens het congres Evolutie. Stel dat het waar is… stellen we die vragen langs twee routes:

  1. Welke cruciale bezwaren zijn vanuit Bijbel en theologie tegen de aanvaarding van evolutionaire schepping in te brengen? Wat zijn de mogelijke ‘oplossingen’ waarmee aan deze bezwaren tegemoetgekomen kan worden?
  2. Zijn de ‘oplossingen’ voor de theologische problemen die aanvaarding van evolutionaire schepping opleveren, aanvaardbaar binnen een orthodoxe theologie en op welke wijze wordt onze visie op God, mens en wereld, goed en kwaad, zonde, verlossing en eschatologie erdoor beïnvloed?

Een dag vol stevige maar open theologische gesprekken tussen evolutionair theïsten, creationisten en oorsprongsagnosten.

Dagvoorzitter: prof. dr. Frank van der Duijn Schouten

Programma

Opening en inleiding door dagvoorzitter prof. dr. Frank van der Duijn Schouten
Persoonlijke introductie door prof. dr. Gijsbert van den Brink

Themablok 1 “Evolutie: hoe sterk staat de theorie precies?”

  • Prof. dr. ir. Henk Jochemsen
  • Prof. dr. Cees Dekker
  • Reactie prof. dr. Gijsbert van den Brink
  • Plenair gesprek

Open plenair gesprek
Lunchpauze

Themablok 2 “Natuurlijke selectie, creatuurlijk lijden en het karakter van God”

  • Prof. dr. Eric Peels
  • Dr. Almatine Leene
  • Reactie prof. dr. Gijsbert van den Brink
  • Plenair gesprek

Themablok 3 “Gemeenschappelijke afstamming en theologische antropologie”

  • Prof. dr. Wim van Vlastuin
  • Prof. dr. Arnold Huijgen
  • Reactie prof. dr. Gijsbert van den Brink
  • Plenair gesprek

Pauze

Themablok 4 “Evolutietheorie en heilsgeschiedenis: schepping, historische Adam, zondeval en verlossing”

  • Prof. dr. Mart Jan Paul
  • Dr. Dolf te Velde
  • Reactie prof. dr. Gijsbert van den Brink
  • Plenair gesprek

Open plenair gesprek, terugblik, vooruitblik
Napraten met hapje/drankje

Certificering

NB: Geen interesse in de opdracht en een certificaat? Bestel dan via www.weetwatjegelooft.nl/evolutie.

Aan dit congres is in het kader van nascholing een opdracht ter grootte van 1,5 EC (42 uur) verbonden. De opdracht bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Bezoek van de studiedag (7 uur)
  • Bestudering van het boek van Gijsbert van den Brink, En de aarde bracht voort. Christelijk geloof en evolutie (Boekencentrum 2017) (30 uur)
  • Het schrijven van een essay van 1500-2500 woorden over twee hoofdstukken naar keuze uit het boek. Leg in het essay een link met a) uw eigen theologische/gelovige oriëntatie, en b) het (ambts)werk dat u verricht (5 uur)

Het essay dient uiterlijk 1 maand na de studiedag verzonden te zijn aan Eva van Urk, onderzoeksassistente van Gijsbert van den Brink, e.van.urk@vu.nl

Diversen

  • Toegangsprijs is inclusief koffie/thee, lunch, borrel en beoordeling van de opdracht + certificering.
  • Er zijn enkele boekentafels aanwezig.

Bereikbaarheid en parkeren

  • De Fontein, Dominee Kuyperstraat 2 te Nijkerk. Nijkerk is rechtstreeks te bereiken vanaf de intercitystations Amersfoort, Utrecht en Zwolle (2 x per uur). Voor vervoer tussen het station en de kerk wordt een bus ingezet. Hierover ontvangt u tzt meer informatie.
  • U kunt vrij parkeren bij de kerk. Overige parkeerinformatie wordt tzt via een e-mail aan deelnemers gezonden.