Van studeerkamer naar kloostercel

Inspiratie voor contemplatief predikantschap

De ruimte waar de predikant zijn of haar werk doet, wordt veelal aangeduid als ‘studeerkamer’. En een belangrijk statussymbool van predikanten lijkt de goedgevulde boekenkast te zijn. Soms heet de werkruimte van de predikant ook ‘kantoor’. Wat zegt dat over de rolopvatting van de predikant? Wat zou er met je predikantschap gebeuren als je er radicaal voor kiest om de ruimte waar je meestal werkt en bidt van ‘studeerkamer’ te veranderen in ‘kloostercel’? Wat zou dat doen met je spiritualiteit, met je prioriteiten, met de invulling van je roeping?

In deze cursus neemt Jos Douma je mee in een proces waarin je op zoek gaat naar de betekenis van monastieke inspiratie voor je predikantschap. Hij nam zelf afscheid van zijn studeerkamer en richtte een ruimte in als kloostercel. Vragen die aan de orde zullen komen zijn bijvoorbeeld: Wat zijn de kenmerken van monastieke spiritualiteit? Hoe kun je van manager weer mystagoog, en van ‘people-manager’ weer ‘Godzoeker’ worden? Hoe kun je je ‘inner monk’ inspireren? Hoe kunnen de ‘kluizenaar’, de ‘stadsmonnik’ en de ‘mystagoog’ inspiratiebronnen worden voor je predikantschap? Wat is het verschil tussen bidden in je studeerkamer en studeren in je kloostercel?

We nemen de ‘kloostercel’ als metafoor voor de spirituele binnenkant van het predikantschap. Zo’n kloostercel moet worden ingericht. Hoe ziet die inrichting eruit? Welke voorwerpen zijn er te vinden en welk meubilair? Welke spirituele teksten liggen er voor het grijpen? Welke afbeeldingen hangen er aan de muur? Welke muziek klinkt er zo nu en dan? Hoe nodigt de ruimte uit tot het beoefenen van stilte en contemplatie? Wanneer breng je er tijd door en hoeveel tijd?

Hierover gaan we tijdens deze cursus in gesprek om elkaar te inspireren om nieuwe stappen te zetten op de weg naar een meer contemplatief predikantschap. Jos Douma zal als cursusleider delen welke stappen hij zelf heeft gezet.

Daarbij lezen we uit klassieke spirituele teksten. De belangrijke tekst die we intensief zullen lezen en bestuderen is De Gulden Brief van Willem van Saint Thierry, een traktaat over de etappes van het geestelijk leven en een belangrijke tekst uit de cisterciënzer traditie. Deze tekst uit de twaalfde eeuw biedt volop aanknopingspunten voor een eigentijds doordenking van de contemplatieve en mystagogische dimensies van het predikantschap

De docent

Dr. Jos Douma is voorganger van de Plantagekerk in Zwolle, hij doceert het vak Christelijke Spiritualiteit aan de ETF in Leuven en biedt vanuit ‘School voor Spiritualiteit’ voor verschillende doelgroepen onderwijs en oefening in spiritualiteit aan. Hij schreef meerdere boeken over spiritualiteit en over kerk zijn. Bezoek zijn website: www.levenindekerk.nl.

Werkvormen

  • Colleges
  • Collatio-gesprekken
  • Literatuurstudie en lees- en reflectieverslagen
  • Praktijkoefeningen
  • Spirituele herinrichting studeerkamer of andere werkruimte

Verplichte literatuur

  • Willem van Saint Thierry, Gulden Brief, 1144.
  • Thomas a Kempis, De navolging van Christus, Boek II, ‘Het rijk Gods is binnen in u’, 1441.
  • Eugene Peterson, The Contemplative Pastor. Returning to the Art of Spiritual Director, Eerdmans Publishing, 1995.
  • Thomas Quartier, Kiemcellen. Van klooster naar wereld, Berne Media, 2016.

Praktische informatie

Cursusdagen: dinsdag 21 mei en dinsdag 4 en 18 juni 2019, 11.00 uur – 15.00 uur, inclusief lunch. (Plan deze dagen van 7.00 tot 19.00 uur helemaal vrij, geen andere verplichtingen, geen verbinding met social media.)

Certificering

De cursus heeft een omvang van 3 EC (9 uur college en 75 uur voor literatuurstudie, praktische oefening, reflectieverslagen). Om voor certificering in aanmerking te komen dient de cursist een ‘Persoonlijk Dossier’ in te leveren waarin hij/zij (volgens aanwijzingen die via een syllabus bij de cursus worden aangereikt) onder andere reflecteert op gelezen literatuur, reflectieverslagen van concrete spirituele oefeningen opneemt en een verslag schrijft hoe hij/zij de de theorie en praktijk van de ‘kloostercel’ in het professionele leven integreert.