Met een goed verhaal de kansel op …

Een training in het hervertellen van een bijbels verhaal als preek

Verhalen vertellen is een van de krachtigste vormen van menselijke communicatie. Niet voor niets bestaat twee-derde van de Bijbel uit verhalende teksten. Zou een verhaal ook een goede preekvorm zijn?

In Indonesië wordt verhalen vertellen ingezet bij evangelisatie. Samen met kerken daar heeft Verre Naasten het project CERIA ontwikkeld. Dit project brengt op een interactieve vertelwijze Bijbelverhalen tot leven. Dat gebeurt aan de hand kijk- en vertelboekjes over Bijbelse verhalen (zie foto hiernaast). De platen in die boekjes helpen om het verhaal te vertellen en te onthouden. Naast de boekjes omvat het project ook training van voorgangers. Hoe vertel je een verhaal goed? En hoe vertel je een verhaal zo, dat het ook een goede preek is?

In aansluiting bij CERIA biedt PEP een training in het hervertellen van bijbelse verhalen in een homiletische setting. Door voorbeelden, reflectie en oefening leer je als deelnemer een bijbels verhaal zo opnieuw te vertellen, dat het een preek wordt. Uiteraard sluit deze training aan bij de Nederlandse context.

Wel is er een verbinding met het Indonesië-project. Na de training ga je als deelnemer voor in een GKv-kerkdienst op een mission-zondag in de regio Overijssel (een andere kerkdienst kan in overleg worden gekozen). Daarbij wordt gebruikgemaakt van de Indonesische bijbelplaten van het CERIA- project (zie foto hiernaast). Op deze manier wordt de ervaring in verhaalculturen zoals in Indonesië een verrijking voor prediker en hoorders in Nederland.

Doelstelling training

  • Deelnemer is in staat op verantwoorde manier een bijbels verhaal zo opnieuw te vertellen dat het een preek wordt. Hiervoor is nodig:
    • Hermeneutisch-narratieve reflectie op bijbelse verhalen
    • Ervaring met het ontwerpen en vertellen van hervertellende preken
    • Evenwichtige preekvisie en gezond theologisch kader
  • Deelnemer is in staat op goede wijze voor te gaan in een kerkdienst op Mission-zondag waarin hij zo’n preek houdt.
  • Deelnemer vergroot op deze manier zijn preekvaardigheid.

Doelgroep

  • Studenten van de Theologische Universiteit Kampen die hun preekbekwaamheid willen vergroten. (Alle studenten die de Ma1-praktijklijn hebben afgerond. Dus Ma2 en daarboven.) Voor studenten is de cursus gratis; aanmelden via pep@tukampen.nl.
  • Predikanten die hun homiletische vaardigheden willen uitbreiden.

Docenten

Ds. Jan-Matthijs van Leeuwen werkte van 2000-2007 in het Afrikaanse land Congo, namens GKv Spakenburg-Zuid (nu: Utrecht Mission). Vervolgens werkte hij zeven jaar als gemeentepredikant in Ede, waarna hij in 2015 als trainer/adviseur in dienst is getreden bij Verre Naasten. Verder was ds. Van Leeuwen namens Betrekkingen Buitenlandse Kerken (BBK) contactpersoon voor de GKv-zusterkerken in Zuid-Afrika. Zijn werk wordt gekenmerkt door liefde voor wereldwijd kerkenwerk.

Dr. Kees van Dusseldorp is docent homiletiek aan de Theologische Universiteit Kampen en predikant.

Inhoud programma

De deelnemer krijgt een training in het hervertellen van bijbelse verhalen in een homiletische setting. Door voorbeelden, reflectie en oefening leert hij een bijbels verhaal zo opnieuw te vertellen, dat het een preek wordt. Deze training bereidt hem voor op het voorgaan in een GKv-kerkdienst op Mission-zondag in de regio Overijssel. De achterliggende gedachte is, dat de ervaring in verhaalculturen (zoals bijvoorbeeld in Indonesië) verrijkend is voor prediker en hoorders. Gebruik wordt hierbij gemaakt van de bijbelplaten van het CERIA-project (Henk Oostra).

Aan het deelnemen van deze training is het voorgaan in een kerkdienst gekoppeld. Predikanten uit het Indonesië-Mission-gebied kunnen dit in hun eigen gemeente doen. Andere deelnemers worden in dit gebied (Overijssel) ingezet. Dit alles met ondersteuning van Verre Naasten en de lokale Z&H-commissie.

Opzet

Vooraf (10 uur):

  • Lees: artikel Kees van Dusseldorp, notitie Jan Matthijs van Leeuwen, notitie Henk Oostra
  • Kijk: video Henk Oostra / Jan Matthijs van Leeuwen / Kees van Dusseldorp
  • Bereid een vertelling van circa 5 minuten voor over een bijbels verhaal

Dagdeel 1 (3 uur):

  • Introductie en inkadering
  • Oefening: in groepen naar elkaars vertelling luisteren + feedback
  • Instructie, methodiek

Huiswerk (10 uur):

  • Lees: verdiepende literatuur rond kracht van verhaal / techniek van plotten / kunst van vertellen
  • Bereid een van de CERIA- verhalen inhoudelijk voor: exegetische, homiletische, systematische (christologische), narratieve reflectie

Dagdeel 2 (3 uur):

  • Ervaringen, knelpunten, inhoudelijke verdieping bij de verhalen
  • Oefenen: verhaal bij de eerste twee platen in groepjes
  • Verdere verdieping en verwerking

Voorbereiding (12 uur):

  • Bereid samen met Z&H-commissie en Verre Naasten de kerkdienst voor
  • Oefen van tevoren de complete preek met een mededeelnemer

Uitvoering (3 uur):

Leerproces (1 uur):

  • Schrijf een verslag van je ervaring waarin ook je leerproces en je zelfreflectie aan de orde komt.

Credits

In totaal: 42 uur = 1,5 EC

Credits voor studenten:

  • certificaat
  • één preek uit Ma2PL-pakket

Credits voor predikanten:

  • PEP-certificaat